Nieuwsbrief paard oktober 2017

 In Dierenkliniek Deurne, Dierenkliniek Gemert, Dierenkliniek Helmond, Paard

Graag willen wij u in deze nieuwsbrief meer vertellen over de gevaren van giftige planten en bomen, het is het hele jaar van toepassing maar zeker in het najaar, wanneer er minder eten in de wei te vinden is, vraagt dit onderwerp extra aandacht.

Uw paardenartsen


Giftige planten voor paarden!

Eikels

In de herfst zijn er volop eikels te vinden. Met name groene eikels zijn giftig, maar ook eikenbladeren zijn niet ongevaarlijk.
Een vergiftiging van paarden wordt vaak gezien als na een herfststorm veel groene eikels en blad uit de bomen waaien en de paarden, omdat er verder niet zo veel in de wei te eten staat, de eikels en het blad allemaal opeten. De belangrijkste gifstoffen zijn tanninen. De verschijnselen zijn sufheid, slechte eetlust, koliek, bloederige diarree en donkergekleurde urine door nierschade. Soms worden paarden plotseling dood gevonden.

Jakobskruiskruid

Het staat zo vrolijk, al die leuke gele bloempjes in de berm van de weg, maar pas op: Jakobskruiskruid is geen ongevaarlijk plantje!
Jakobskruiskruid planten worden gelukkig zelden door paarden en pony’s gegeten als ze in het weiland groeien. Het meeste gevaar levert de plant op als het in gedroogde vorm in het hooi terecht komt. Het smaakt dan niet meer bitter en paarden herkennen het niet als giftige plant, terwijl het gif ook na drogen actief blijft. Deze plant wil je niet in je weiland hebben. Behalve het risico dat de planten in het hooi terecht komen, neemt iedere plant de plaats in van grasplanten, die zo niet kunnen groeien. Bovendien kunnen hongerige paarden en pony’s er wel van gaan eten als ze in een verder kaal gegeten weide staan.

Bestrijding in het weiland
De beste manier om deze plant uit je weiland te krijgen, is door hem met wortel en al uit de grond te trekken (draag handschoenen bij zonnig weer in verband met een verhoogde kans op een allergische reactie). Dit is een lastig, zwaar en tijdrovend karweitje want het gaat alleen goed als je het met de hand doet. Laat je een deel van de wortel zitten, dan is alle moeite tevergeefs, want uit de wortelresten groeit meteen weer een nieuwe plant.
Chemisch bestrijden door te spuiten met MCPP werkt alleen als de planten nog heel jong en klein zijn. Volwassen planten hebben zulke sterke wortels dat het heel lang duurt voor de gehele plant afgestorven is.

Leverschade door gif
Jakobskruiskruid is een echte sluipmoordenaar. Je paard gaat niet dood van één hapje, maar als hij een aantal dagen achtereen meerdere kilo’s binnenkrijgt of gedurende een periode dagelijks Jakobskruiskruid eet kan dit tot onherstelbare schade leiden. Het gif dat een paard binnenkrijgt, komt terecht in de lever en maakt daar het leverweefsel kapot. Op het moment dat het laatste leverweefsel vernietigd wordt, wordt het paard plotseling ziek. De symptomen zijn vermagering, geelzucht (gele slijmvliezen) en allerlei hersenverschijnselen zoals stille kolder (sloomheid) of razende kolder (rondjes lopen, tegen de muur dringen, wankelen en zwalken in de achterhand). Het kan best lang duren voordat je aan een paard kunt zien dat hij vergiftigd is. Raadpleeg direct je dierenarts bij verdenking van vergiftiging.

Ruwvoer zonder gevaar
Alle delen van de plant bevatten gif, vooral de bladeren en de bloemen, maar ook de stengel. In het hooi zijn de paarsige stengels nog wel te herkennen maar de bladeren van de plant kun je nauwelijks onderscheiden van andere grassen en kruiden. Vraag dus bij je voerleverancier na of hij er zeker van is dat er geen Jakobskruiskruid in het hooi aanwezig is. Je kunt je ruwvoer ook laten controleren door de Gezondheidsdienst voor Dieren.

Let ook goed op als je natuurhooi gebruikt. Dit hooi komt vaak van schrale gronden waar Jakobskruiskruid goed gedijt. En de plant is moeilijker te herkennen als er ook andere (gezonde) kruiden in het hooi zitten. Maai je zelf, dan is er maar één afdoende remedie: Houd je weiland dan vrij van deze plant!

Gewone esdoorn

Nog een waarschuwing met de herfst voor de deur: het blad en met name de zaadjes (helikoptertjes) van de gewone esdoorn kunnen atypische myopathie veroorzaken (hieronder meer over deze ziekte). De gewone esdoorn is goed te herkennen aan de bladvorm (Canadese vlag) en de helicopterzaadjes. Er zijn drie soorten esdoorns, waarvan tot nu toe alleen de gewone esdoorn giftig is gebleken.
Atypische myopathie is een heel ernstige spieraandoening, die vooral in het najaar optreedt met slecht weer bij (meestal jonge) dieren met weidegang. Het ontstaat meestal na het eten van bladeren (het hele jaar), helikopterzaden (in het najaar) of spruiten uit de zaadjes (in het voorjaar) van de gewone
esdoorn.

Vooral in de zaden kunnen hoge concentraties hypoglycine-A zitten en dit vergif veroorzaakt een enzymstoring in de spieren. De ziekte kan acuut beginnen en zich soms zo snel ontwikkelen dat paarden met deze aandoening dood in de wei gevonden worden. Vaak treft de aandoening meerdere dieren uit een koppel.

Symptomen
Paarden met atypische myopathie lopen stijf en pijnlijk of kunnen helemaal niet meer staan en plassen koffiekleurige urine. Zodra u deze symptomen ziet is het belangrijk zo snel mogelijk een dierenarts te waarschuwen en het paard rust te geven en warm te houden.  Bijna driekwart van de paarden waarbij atypische myopathie wordt geconstateerd overlijdt binnen drie dagen aan de gevolgen. Paarden die de ziekte overleven genezen meestal volledig. In enkele gevallen kunnen ze er hartritmestoornissen aan overhouden.

Esdoornvergiftiging komt vooral voor bij paarden en pony’s, maar ook ezels en zebra’s kunnen getroffen worden. Herkauwers en andere herbivoren lijken, voor zo ver onderzoekers momenteel kunnen vaststellen, niet gevoelig voor esdoornvergiftiging.
Als uw paard op een weide staat waar mogelijk esdoornzaden in terecht kunnen komen, of waar jonge spruiten in groeien,  moet u vooral waakzaam zijn vanaf oktober (vallen van bladeren en zaden) tot aan de eerste grondige vorst, en in de lente wanneer de spruiten naar boven komen.

Het is van het grootste belang dat u probeert te verhinderen dat paarden zaden, spruiten of bladeren opeten. Controleer daarom uw weiden op de aanwezigheid hiervan en ruim ze op. Sommige selectieve herbiciden die effectief zijn tegen netels en distels, zijn ook geschikt om esdoornscheuten te verwijderen. Vraag hierover advies bij uw tuincentrum.

Taxus

Nieuwsbericht van 7 juli 2017:
De politie onderzoekt de dood van twee paarden. De dieren lagen levenloos in een weiland in Rijssen. Uit sectie op de paarden blijkt dat het eten van taxus de doodsoorzaak is. Taxus is uiterst giftig voor paarden. In de omgeving van het weiland is geen taxus aanwezig. Mogelijk is de taxus door voorbijgangers gevoerd.(Bron: Horses.nl)

Taxus (als boom, struik of heg) wordt veel gebruikt in tuinen en parken. Alle soorten zijn uiterst giftig!

Buxus

Buxus komt voor in de meest prachtige vormen en heggen, maar enkele takken buxus kunnen al dodelijk zijn voor een paard. Het veroorzaakt koliek, heftige krampen en beven. Gelukkig vinden paarden deze plant heel erg stinken en komt vrijwillig eten bijna niet voor.

Tot slot

Er zijn nog veel meer planten en bomen die giftig zijn voor paarden, denk aan adelaarsvarens, vingerhoedskruid, gouden regen, enz. Over het algemeen zullen paarden hier niet zo snel mee in aanraking komen, maar kijk wel uit tijdens een buitenrit.
• Als je een vergiftiging vermoedt, raadpleeg je dierenarts!
• Probeer te achterhalen wat, waar, wanneer en hoeveel je paard heeft binnengekregen.
• Laat je paard niet zomaar een hapje groen eten tijdens een buitenrit.