Nieuwsbrief varken

Nieuwsbrieven varken

Met ons varkensteam maken wij met enige regelmaat een nieuwsbrief over een actueel onderwerp. Wilt u zich aanmelden voor onze nieuwsbrieven over varken? Mail dan naar varken@daczuidoost.nl of vink alleen "varken" aan op https://www.daczuidoost.nl/contact

Nieuwsbrief 2022-11 Pijnbestrijding bij varkens

Pijnbestrijding (en/of ontstekingsremming) is een essentieel onderdeel van de behandeling bij varkens. Gelukkig zien we een toenemende trend in het toedienen van pijnstillers bij varkens. Er zijn verschillende soorten pijnstillers beschikbaar. In deze nieuwsbrief informeren wij u over de overeenkomsten en verschillen tussen deze pijnstillers. Daarnaast attenderen wij u op het invullen van de welzijnscheck. En informeren wij u over de studieclub jonge varkenshouders. 

Pijnstillers zorgen ervoor dat de varkens beter functioneren. Door pijnbestrijding toe te passen, zal een varken zich bijvoorbeeld beter naar de bak kunnen verplaatsen en voeropnemen. Veel pijnstillers hebben daarnaast een ontstekingsremmend effect. 

Er zijn veel verschillende soorten pijnstillers beschikbaar. Tabel 1 laat de producten zien die wij veel in de praktijk gebruiken. De wachttijd die weergegeven is, is onderzocht op gezonde dieren. Wanneer een dier ziek is, kan de wachttijd verlengd worden omdat het dier het product minder goed omzet en uitscheidt. Houd hier rekening mee wanneer dieren geslacht worden. Zorg daarnaast dat behandelingen goed genoteerd worden op o.a. de hokkaart en indien van toepassing op het VKI-formulier

Buscopan compositum IM is een product dat darmspasmen tegengaat en daarnaast een pijnstillend component bevat. Dexa-ject is een ontstekingsremmer met een vochtafdrijvende functie, dit is raadzaam o.a. bij hersenvliesontsteking door bijvoorbeeld S. suis of bij symptomen van acute APP. 

Tabel 2 geeft een overzicht van de mate waarin de producten koortsverlagend, ontstekingsremmend en pijnstillend zijn. Zeker bij dragende zeugen moet koorts voorkomen worden, omdat dit voor abortus kan zorgen. Ondersteuning rondom vaccinatie met bijvoorbeeld aspirine of paracetamol kan daarbij raadzaam zijn. 

Ontsteking

Veel symptomen worden veroorzaakt door een ontstekingsreactie; roodheid (rubor), zwelling (tumor), warmte (calor) of koorts, pijn (dolor) of functieverlies (functio laesa). Dit is een reactie van het lichaam op celschade of dreigende celschade. Deze reactie kan het dier ook belemmeren bijvoorbeeld niet willen lopen door de pijn, niet fit voelen en traag door koorts, etc. Koorts- en/of ontstekingsremmers kunnen het dier dan ondersteunen. Symptomen worden niet altijd door bacteriën veroorzaakt, maar virale infecties, traumatische schade of contact-irritatie kunnen ook klachten veroorzaken. Een antibioticum werkt alleen ter doding van bacteriën. Om een ontstekingsreactie te verminderen dient een ontstekingsremmer gebruikt te worden. 

Studieclub jonge varkenshouders

Op woensdag 30 november hebben we een studieclub-avond gehouden voor jonge varkenshouders. Het onderwerp dat besproken is: het werpproces. 

Het was een groot succes met meer dan 30 enthousiaste veehouders die ’s avonds naar de praktijk in Gemert gekomen zijn. De totale groep bestaat momenteel uit meer dan 40 deelnemers (en is nog groeiende). De grote groep zal waarschijnlijk verdeeld worden in drie kleinere studieclubs. Ons team is verheugd om te zien dat er nog een mooie toekomst voor de varkenshouderij te verwachten is.

Interesse om aan te sluiten? Neem contact met Maurice of Lydie op.

Meer lezen... klik hier

Nieuwsbrief 2022-10 Streptococcus suis

Streptococcus suis is een bacterie die op de meeste bedrijven voorkomt en veel schade kan veroorzaken. Er zijn veel factoren die invloed hebben op het wel of niet ontstaan van problemen door deze kiem. In deze nieuwsbrief leest u meer over deze kiem en welke preventieve maatregelen u kunt nemen om problemen door S. suis te voorkomen of beperken. 

Preventieve maatregelen tegen S. suis
Een Streptococcen-probleem is vaak multifactorieel. De aanpak en preventie is dus ook multifactorieel:

  • Houd tomen zoveel mogelijk bij elkaar.
  • Optimaliseer de darmgezondheid. 
    • Zorg voor een zo hoog mogelijke voeropname vóór spenen. 
    •  Voer meerdere (kleinere) porties per dag. 
    • Controleer of voeropname de streefwaarde bereikt. 
  • Verstrek de juiste voersamenstelling en voerschema.
    • Met passende overgang tussen verschillende voersoorten.
    • Voorkom nutritionele deficiënties;
      • Supplementeer de varkens met vitamine E en selenium. 
    • Benzoëzuur kan helpen bij het verbeteren van de vertering van (onbestendig) eiwit.
    • Aanzuren van voer of water helpt om de maag pH voldoende laag te krijgen voor een betere vertering. 
  • Voorkom beschadiging van barrièrefuncties.
  • Hanteer all-in/all-out en meng zo min mogelijk tomen. 
  • Optimaliseer de hygiëne op het bedrijf.
    • Bestrijding vectoren, ongedierte en vliegen.
    • Desinfecteer omgeving met geschikt desinfectiemiddel en heet water.
    • Reiniging van laarzen.
    • Toepassen van het hycare-principe.
    • Denk ook aan persoonlijke hygiëne i.v.m. mogelijk zoönotisch aspect.
  • Inzet van een autovaccin bij een structureel Streptococcus suis (en/of Glaesserella parasuis) probleem.
    • Bij zeugenvaccinatie is het essentieel dat de biestopname voldoende is. Dit kan geanalyseerd worden door middel van een biestcheck.
  • Verminderen van elke vorm van stress;
    • Voldoende voer- en drinkplaatsen.
    • Voorkom klimaat fouten, met in het bijzonder:
      • Temperatuur wisselingen
      • Hoge luchtvochtigheid
    • Voorkom overbezetting.
    • Voorkom mengen van varkens >2 weken leeftijd.
  • Voorkom co-infecties
    • PRRS!
    • Te hoge ammoniak concentraties in de lucht 
    • Bordetella bronchiseptica 
    • Griep
    • PCV2
  • Het kan tussen verschillen genetica variëren hoe gevoelig de varkens zijn voor Streptococcus suis.
  • Eventueel kan de “Checklist bestrijding Streptococcus suis door managementmaatregelen” helpen bij de preventie van S. suis.

Streptococcus suis 

  • Er zijn 35 types van Streptococcus suis bekend.
    • Een deel van deze types is ziekteverwekkend (pathogeen).
    • S. suis kan in het varken aanwezig zijn, zonder dat het varken hier last van heeft (commensaal).
      • Bijvoorbeeld als onderdeel van de microflora; als de microflora verstoord wordt, zal de balans tussen de bacteriën verstoord raken en kan een Streptococcus suis de overhand nemen.
    • Een aantal S. suis soorten zijn alleen ziekteverwekkend als de afweer van het varken aangetast is (opportunist). 
      • Met name van PRRSv (porcine respiratory and reproduction syndrome vrius) is bekend dat dit virus Streptococcus suis meer kans geeft om ziekteverschijnselen te veroorzaken. Ook griep, Bordetella bronchiseptica (veroorzaker van AR, zie nieuwsbrief 2022-9) en circovirus kunnen de uitbraak met Streptococcus suis verergeren. 
  • S. suis-problemen komen heel het jaar voor (zie afbeelding 1 uit de online monitoring van de royal GD). 
Afbeelding 1. Zenuwverschijnselen bij gespeende biggen (online monitoring royal GD).

Afbeelding 1. Zenuwverschijnselen bij gespeende biggen (online monitoring royal GD).

Verschijnselen

  • De incubatietijd (tijd tussen infectie en ziekteverschijnselen) van Streptococcus suis kan variëren van 24 uur tot langer dan 2 weken.
  • De kiem wordt met name via direct contact (varken-varken) overgedragen, maar kan ook via ongedierte, materialen, personen en stof verspreid worden.
  • Er zijn meer dan 100 virulentiefactoren van S. suis bekend. 
  • Streptococcus suis kan diverse ziektebeelden geven;
    • hersenvliesontsteking
    • gewrichtsontsteking
    • hartzakontsteking
    • septikemie (bloedvergiftiging)
    • acute sterfte
    • hartklepontsteking
    • longontsteking
    • etc.

DDx
Het meest bekende ziektebeeld is die van hersenvliesontsteking. Maar niet alle hersenvliesontstekingen worden veroorzaakt door S. suis. Andere oorzaken zijn:

  • Glaesserella parasuis (ook wel bekend als "de ziekte van Glässer" of voorheen Haemophilus parasuis)
  • Escherichia coli (E. coli)
  • Aerococcus viridans 
  • Zoutintoxicatie (ofwel gebrek aan water) 

Diagnostiek
De diagnose wordt gesteld door een combinatie van klinisch en pathologisch onderzoek, gevolgd door bacteriologisch onderzoek (BO) met een gevoeligheidsbepaling (antibiogram; ABG). Dit onderzoek kan bij ons eigen laboratorium uitgevoerd worden. Indien S. suis vaker problemen op het bedrijf veroorzaakt, is het verstandig om minstens vier keer per jaar (2 of meer) biggen te laten onderzoek door een dierenarts. Ook kan de S. suis stam getypeerd worden zodat u weet welke stam(men) op uw bedrijf aanwezig zijn. 

Daarnaast moeten andere ziekteverwekkers zoals PRRS, griep, circovirus en Bordetella bronchiseptica, onderzocht worden om te oordelen of een van deze kiemen meespeelt in het probleem. 

Therapie 

  • Verwijder het varken uit het hok met vitale varkens, bijvoorbeeld naar de ziekenboeg of een veilige, comfortabele plek binnen de afdeling. Zorg wel dat het varken water ter beschikking heeft. 
  • Geef het varken een injectie met dexamethason (dexaject, 1,5ml per 50kg). 
  • Voorkom uitdroging, zorg dat het dier voldoende water kan opnemen. 
    • Er is voldoende circulerend volume nodig om te zorgen dat de medicatie op de juiste plaats in het het varken kan komen. 
    • Zie nieuwsbrief 2020-3 en 2022-3
  • Verstrek een antibioticum per injectie volgens uw bedrijfsbehandelplan (BBP). 
  • Indien geen verbetering binnen 48 uur na start van de behandeling OF verslechtering van de big binnen 8 uur: euthanaseer het varken. 
  • Houd daarnaast rekening met uw persoonlijke hygiëne, S. suis kan sporadisch ziekteverschijnselen bij mensen geven. 

Ook hebben wij een stroomschema beschikbaar, informeer hiervoor bij uw dierenarts. 

Contactgegevens

DAC ZuidOost Varkens & Pluimvee B.V.


Telefoonnummer: +31 (0)493 352422

Website: http://www.daczuidoost.nl/landbouwhuisdieren/varkens/

Email: varken@daczuidoost.nl