Nieuwsbrief varken

Nieuwsbrieven varken

Met ons varkensteam maken wij met enige regelmaat een nieuwsbrief over een actueel onderwerp. Wilt u zich aanmelden voor onze nieuwsbrieven over varken? Mail dan naar varken@daczuidoost.nl of vink alleen "varken" aan op https://www.daczuidoost.nl/contact

Nieuwsbrief 2024-3 Tips koeriers & hittestress

Waarschijnlijk ken je onze koeriers wel; Jan en Marianne. Zij komen dagelijks op vele bedrijven om die te voorzien van medicijnen/vaccins. In deze nieuwsbrief leest u tips die zij voor uw bedrijf hebben. Daarnaast geven wij nog enkele tips om hittestress bij uw varkens te beperken. 

 

Tips van de koerier

  • Zorg dat producten direct en veilig koel gezet kunnen worden door onze koeriers, op het vuile gedeelte van het bedrijf.
    • Zeker in de zomermaanden, kunnen producten snel opwarmen. 
  • Voorzie een formaat koelkast die past bij het formaat van de bestellingen. 
    • Vaak zijn koelkasten te klein
    • Ook worden veel oude koelkasten gezien => vaak wordt een behoorlijk vermogen aan materiaal in de koelkast geplaatst. 
    • Denk ook aan de hygiëne van de koelkast. 
  • Zorg dat verpakkingsdozen niet op een vloer (met of zonder vloerverwarming) geplaatst hoeven te worden. 
  • De koerier belt altijd bij gekoelde producten, bij ongekoelde producten kunt u een app-bericht of sms verwachten. 
    • Indien u wenst op een ander nummer gebeld te worden voor de medicijnen, geef het aan ons door. 
    • Indien u niet in de gelegenheid bent om op te nemen, laat ons wel even weten als u de medicijnen gevonden heeft 

 

De perfecte ontvangst voor medicijnen; 

  • Code-slot of beveiligde ruimte 
  • Koelkast vanaf vuile weg bereikbaar 
  • Koelkast ruim genoeg voor alle koelproducten 
  • Zorg dat de koelkast aangesloten is en ook daadwerkelijk koelt 
  • Apart gedeelte voor niet-koel producten, waar deze schoon en droog neergezet kunnen worden 
  • Mogelijkheid om medicatie via UV-kast op het schone gedeelte te krijgen (via passende UV-kast voor de grootte van de bestelling(en)) 
  • Direct koel kunnen zetten op schone gedeelte (na voldoende lange periode in UV-kast) 
  • Voorkom dat huisdieren of kinderen bij de bestellingen kunnen komen. Zowel voor hun veiligheid als voor de hygiëne op uw bedrijf. 

Tips tegen hittestress

  • Zorg voor voldoende en koel water! 
    • Lacterende zeug: >2-2,5 L/min
      • Zorg ook dat de kraambiggen goed bij de drinknippel / waterbron kunnen 
    • Dragende zeug: >1,5 L/min
    • Gespeende big: 0,5-1 L/min
    • Vleesvarken/fokgelt: 1-1,5 L/min
  • Zorg voor voldoende frisse lucht
    • Zorg voor een koelsysteem 
    • Controleer of ventilatie 100% kan draaien en of de instellingen juist staan. 
    • Voorkom tocht
    • Houd de luchtvochtigheid in de gaten - zeker bij koelsystemen met water 
    • Controleer het alarm
  • Houd rekening met het voer 
    • Voer niet op hete momenten op de dag (10:00-16:00u) 
    • Bespreek voersamenstelling met uw nutritionist 
  • Controleer koelsystemen 
    • Koelkasten en sperma-boxen/opslag 
      • Met thermometer en/of datalogger 
  • Ondersteun uw varkens met voldoende water en evt. met Vitamine C
  • Controleer uw nood aggregraat 

Meer tips? 

Nieuwsbrief 2024-2 Insecten bij varkens

Met het oplopen van de temperaturen worden vliegen en andere insecten meer gezien in de stal. Insecten zijn alle ongewervelde dieren met zes poten, zoals vliegen, muggen, kakkerlakken en luizen. Deze dieren kunnen zorgen voor irritatie bij de varkens, een verminderde voeropname en overdracht van bepaalde ziektes. Ook voor medewerkers kan het vervelend zijn. In deze nieuwsbrief behandelen we de effecten van insecten op de varkens, de verschillende typen insecten in de stal, hoe u ze kunt herkennen en wat u ertegen kunt doen. 

Effecten op varkens

  • Directe effecten:
    • Onrust en stress
    • Pijn op plek waar insect gebeten heeft
    • Verminderde afweer
    • Bloedverlies
    • Verminderde groei
    • Verminderde vruchtbaarheidsresultaten
  • Indirecte effecten: Overdracht bacteriën, virussen en parasieten
    • Mycoplasma suis
    • E. coli
    • Salmonella spp.
    • Brachyspira spp.
    • Lawsonia intracellularis (ook wel bekend als PIA; zie nieuwsbrief 2023-6)
    • PRRS
    • Ascaris suum (worm-eitjes) – zie nieuwsbrief 2023-4  

Insecten in de stal

Vliegen

  • Huisvlieg (Musca Domestica) - afbeelding 1 (rechts)  
    • 6-8 mm lang 
    • Zwart borststuk en borststuk met lichtere strepen 
    • Ogen: roodbruin 
    • Vlieg bijt niet, kan wel voor irritatie zorgen bij dieren 
    • "Likt" vloeistoffen op 
  • Stalvlieg (Stomoxys Calcitrans) - afbeelding 1 (links)  
    • Bijtende stalvlieg, voedt zich met bloed van het varken 
      • Kan zorgen voor huidontstekingen en bloedverlies. 
      • Soms worden aangetaste karkassen zelfs gezien op het slachthuis (afbeelding 2), afkeur is soms mogelijk. 
    • Ongeveer even groot als huisvlieg 
    • Langer zuigmondstuk dan huisvlieg 
    • 7 ronde zwarte vlekken op zijn grijze buik 
    • Steken 3-4 keer per dag 
    • Kunnen tot 15ml bloed opnemen 

De eitjes van de vliegen worden afgezet op ontbindend organisch materiaal, zoals vochtige mest, stro of voerresten. Afhankelijk van o.a. de temperatuur kunnen de eitjes zich binnen 12-28 dagen ontwikkelen tot een volwassen vlieg. 

Vaak is slechts 10% van de vliegenpopulatie "zichtbaar". Dit betekent dat ongeveer 90% van de vliegen in de put zit in de vorm van een pop of made. 

Afbeelding(1) Stalvlieg (links) en huisvlieg (rechts) 

Afbeelding(1) Stalvlieg (links) en huisvlieg (rechts) 

Afbeelding(2) Huidontstekingen door stalvlieg 

Afbeelding(2) Huidontstekingen door stalvlieg 

Muggen (Culicidae)

  • 0,5-35 mm 
  • Voortplanning via stilstaand water 
  • Kunnen varkens ook steken 
    • Alleen vrouwtjes steken 
    • Hebben hoogwaardig eiwit nodig voor eitjes 
  • Overdracht van ziekten van varken naar varken (via bloed) 
  • Meeste soorten zijn 's nachts actief 
Afbeelding(3) Volwassen regendaas

Afbeelding(3) Volwassen regendaas

Dazen (Tabanidae)

  • Regendaas (Haematopota spp.) / goudoogdaas (Chrysops spp.) / runderdazen (Tabanus spp.
  • Pijnlijke beet 
  • 9-33 mm groot
  • Grote ogen 
  • Zorgen voor irritatie bij varkens door pijnlijke beet
  • Kunnen drager zijn van meerdere ziekten
  • Enkel vrouwelijke dazen bijten 
  • Ontwikkeling in ondiep water, op vochtig terrein en in het bos 

Motmug (Psychodidae sp.)

  • Ook wel bekend als motvliegje of aalputmotje 
  • 3-5 mm 
  • Relatief grote behaarde vleugels 
  • Veelal gevonden bij afvoerputjes 
  • Kunnen slecht vliegen, bron van eitjes, larven en poppen is vaak in de buurt waar de volwassen motmug gezien wordt 
  • Steken niet, maar zijn wel onhygiënisch 
Afbeelding(4) Volwassen motmug 

Afbeelding(4) Volwassen motmug 

Afbeelding(5) Volwassen Duitse kakkerlak 

Afbeelding(5) Volwassen Duitse kakkerlak 

Kakkerlakken (Blatella spp.)

  • Duitse kakkerlak (Blatella germanica
    • Bekende bewoner in varkensstallen 
  • Oosterse kakkerlak (Blatella orientalis
    • Kan ook voorkomen in varkensstallen 
  • Worden voornamelijk gezien als het donker is
  • Eenmaal besmet, lastig te bestrijden 
    • Grote aantallen aanwezig 
  • Leggen eierpakketjes neer (geen losse eitjes, 80-100 eitjes per pakketje, elke 1-2 dagen), welke zeer resistent zijn 
  • Dragerschap mogelijk van
    • Brachyspira spp. 
    • E. coli 
    • Salmonella spp. 
    • L. intracellularis 

Luizen (Haematopinus suis)

  • Diersoortspecifieke luis 
  • Bloedzuigend 
  • 5 mm lang 
  • Kan bloedarmoede bij biggen veroorzaken 
  • Jeukklachten bij varkens 
  • Dragerschap van het pokkenvirus en vlekziekte-bacterie mogelijk
Afbeelding(6) Volwassen varkensluis 

Afbeelding(6) Volwassen varkensluis 

Preventie en controle

  • Varkens met bijtwondjes: lokaal behandelen met wondspray (bijvoorbeeld kenofix) 
    • Indien ernstiger of ziek worden van dier: behandelen met antibioticum volgens behandelplan en pijnstiller/ontstekingsremmer (zie nieuwsbrief 2022-11)
  • Insecten weren in de stal (externe biosecurity) 
  • Verwijderen van bronnen van/voor insecten
    • Voorkom voerresten, vochtige plekken, stilstaande waterplassen (zowel in gangen, als lege voer/waterbakken, als in de put)
    • Verwijder mest en ander organisch materiaal 
  • Bestrijd insecten (in overleg met uw ongediertebestrijder)
    • Biologische methoden
      • De sluipwesp is een natuurlijke vijand van de stalvlieg en andere vliegensoorten 
        • Deze sluipwesp voedt zich met de pop van de stalvlieg, waardoor er geen volwassen vliegen in de stal komen 
      • De roofvlieg pakt de larven van de (stal)vlieg aan, zonder dat deze hinderlijk zijn voor mens en dier (leven vooral in mestput) 
      • UV-lamp 
        • Werkt niet voor stalvliegen 
      • Vliegpapier 
        • Werkt niet voor stalvliegen 
    • Chemische bestrijdingsmiddelen 
      • Insecticiden die volwassen en/of larvale stadia doden (let op; kans op resistentie ontwikkeling) 
      • Vergeet zeker maden bestrijding niet! 
      • Let op, ivermectine werkt ook tegen roofvlieg 

Heeft u vragen over insecten? Neem contact op met uw dierenarts

Nieuwsbrief 2024-1 SINS

De laatste maanden zien we bij steeds meer bedrijven SINS verschijnselen bij de pasgeboren biggen. In deze nieuwsbrief leest u meer over dit syndroom. 

Swine Inflammation Necrosis Syndrome (SINS) is een ziektebeeld dat vooral bij jonge biggen gezien wordt. Het is een verzamelnaam voor aandoeningen die zich kenmerken door met meervoudige ontstekingen en necrose (weefselverval) van lichaamsuiteinden (zoals oorbasis, staartbasis en poten/klauwen). Het syndroom kan al vanaf de geboorte zichtbaar zijn, maar heeft ook nog gevolgen voor de big op later leeftijd, zelfs tot bij de vleesvarkens. 

Symptomen

  • Ontstekingen en oedemen (vochtophopingen) aan pootjes (voornamelijk voetzool), staartjes en oorbasis 
    • Paars tot zwart verkleuring van de huid 
  • Onvoldoende ontwikkeling van biggen 
    • Bollere kopjes 
    • Oren in de nek houden 
    • IUGR-biggen (intra-uterine growth retardation) = biggen met groeivertraging in de baarmoeder ontstaan ("dolfijn-biggen")
  • Loslaten van de huid 
  • Biggen blijven vaak achter in groei en zijn gevoeliger voor secundaire infecties
Gezond

Gezond

Subtiele verkleuring

Subtiele verkleuring

Necrotisch worden voetzool

Necrotisch worden voetzool

Loslating voetzool

Loslating voetzool

Ernstige necrose klauw

Ernstige necrose klauw

Vervorming klauwen

Vervorming klauwen

Oorzaken

  • Vorming van toxines bij dragende zeugen 
    • LPS (uit celwand van gram negatieve bacteriën, komt o.a. vrij als bacteriën afsterven) 
  • Mycotoxines 
    • ZEA (Zearalenone) - via baarmoeder en uitscheiding melk/biest 
    • DON (Deoxylinavenol) - verslechtering darmbarrière zeug, waardoor darmlekkage optreedt en LPS in de bloedbaan komt 
    • Andere mycotoxines 
  • Darmstress 
    • Wisselende voersamenstellingen 
    • Wisselende voeropname 
    • Darm obstipatie (onvoldoende en/of onregelmatige wateropname) 
    • Hittestress 
    • Onvoldoende voerhygiëne (ook op trog/bak niveau) 
    • Algemene infecties bij de zeug 

Daarnaast kan een niet-optimaal klimaat de verschijnselen van SINS verergeren (bijvoorbeeld tocht, onvoldoende zuurstof, teveel stof, ammoniak of CO2). 

Onderzoek Universiteit van Giessen

In een onderzoek van de universiteit van Giessen (Duitsland) zijn op 18 bedrijven 4000 biggen bemonsterd voor een SINS-onderzoek. De helft van de biggen had SINS-verschijnselen, de andere helft niet. Er werd een PCR op de lever uitgevoerd. In dit onderzoek werd bij de biggen met SINS-verschijnselen een verhoogde concentratie haptaglobine en TNF (Tumor Necrosis Factor) gevonden. Deze stoffen zijn toe te schrijven aan de vorming van (endo)toxinen in de darm van de zeugen. 

Behandeling en preventie

  • Wegnemen van de omstandigheden die SINS kunnen verergeren 
    • Voorkomen van darmstress 
    • Controleer watervoorziening 
    • Controleer kwaliteit van het voer dat verstrekt wordt 
      • Geen gisten en schimmels in het voer! 
      • Hygiëne voerbak, -leiding en -opslag 
    • Voorkom dat zeugen einde dracht teveel afvallen 
    • Controleer het klimaat 
      • Ammoniak 
      • CO
      • Tocht 
      • Temperatuur schommelingen 
    • Ondersteunen van de lever 
      • Extra vitamines verstrekken (bijvoorbeeld vitamine E)
      • Geven van producten zoals aspicur-T
      • Overleg met uw nutritionist 
  • Verminderen van ontsteking 
  • Verminderen van endo- en mycotoxinen 
    • Toevoegen van een goede toxinebinder op het drachtvoer (en lactovoer) 
      • Breed werkende toxinebinder
      • Groter positief effect wordt gezien indien er toxinebinders gecombineerd worden => overleg met uw nutritionist 
      • Voorkeur voor binder die leverstimulerend werkt 
    • Toevoegen van extra voedingsvezel (bijvoorbeeld 3-5% luzerne) 
      • Voorkeur om de laatste 3 weken van de dracht al luzerne bij te geven, dit zorgt voor een vermindering van de LPS-concentratie 

Heeft u nog vragen over SINS? Neem contact op met uw dierenarts

Contactgegevens

DAC ZuidOost Varkens & Pluimvee B.V.


Telefoonnummer: +31 (0)493 352422

Website: http://www.daczuidoost.nl/landbouwhuisdieren/varkens/

Email: varken@daczuidoost.nl